روانشناسی

چگونه استرس می تواند برای انسان مفید باشد

       همه ما در مواجه با مشکلات به دنبال راهی برای آرامش و کم کردن میزان استرس خود هستیم و راه های روانشناختی مختلفی را در این رابطه امتحان کردیم. گاهی موثر بوده است و گاه بدون کوچکترین تاثیرگذاری. پس به نظر می رسد نگرش و رویکرد جدیدی در رابطه با استرس و مواجه با آن لازم است که در این مقاله با آن آشنا می شویم.

      سال ها در تمامی گزارش ها و اخبار گفته می شد که استرس باعث افزایش ریسک در سلامت انسان ها و سرمنشا تمام بیماری ها است. اما نتایج تحقیقی که در آمریکا، بر روی 30.000 بزرگسال و به مدت 8 سال انجام شد، این نگرش را تغییر داد. این پژوهش دو گروه از افراد را در برمی گرفت: ” کسانی که استرس را زیان آور می دانستند” و “کسانی که اعتقادی به زیان آور بودن آن نداشتند”. توجه داشته باشید که تنهاباوراین افراد در رابطه با استرس مد نظر قرار گرفت و از آنها سوال شد که ” آیا باور دارید که استرس به شما آسیبی می زند؟” پس از گذشت 8 سال، آمار مرگ و میر این افراد مورد بررسی قرار گرفت و معلوم شد که افزایش خطر مرگ به میزان 43 درصد متوجه افرادی است که باور داشتند استرس برای آنها زیان آور است. اما کمترین ریسک مردن مربوط به کسانی بود که اعتقادی بر مضر بودن آن نداشتند.  آیا تغییر باور نسبت به استرس ما را سالم تر می کند؟ پاسخ روانشناسان در سال های اخیر اینست که “بله”، ” با تغییر ذهنیت در رابطه با استرس، پاسخ بدن نیز به آن تغییر می کند”. واقعیت اینست که در این حالت، بدن ما در حال نیرو گرفتن برای مقابله با این چالش است و اساسا تپش قلب و تنفس سریع، واکنش بدن است برای اکسیژن رسانی بیشتر به مغز و اینجاست که ناگهان دیدگاه ما راجع به استرس تغییر می کند.

اما عکس العمل فیزیکی بدن شرکت کنندگان در این تحقیق نیز جالب بود. در عکس العمل معمولی ، ضربان قلب ما افزایش یافته و منقبض می شود. این شرایطی است که برای سلامتی اصلا مناسب نیست، این در حالی است که عروق خونی شرکت کنندگانی که دیدگاه خود را نسبت به استرس تغییر داده بودند، در حالت عادی و آرام قرار داشت، در واقع اتفاقی که می‌افتد بسیار شبیه لحظاتی است که لذت و شجاعت را تجربه می کنیم.

یکی دیگر از خصوصیت واکنش به موقعیت استرس زا که کمتر در مورد آن صحبت شده است، اینست که ” استرس ما را اجتماعی تر می کند“. در این رابطه می توانیم از وجود هورمونی به نام “اکسیتوسین” و یا هورمون نوازش صحبت کنیم که به نظر می رسد عملکردی فراتر از آنچه بیان شده است، دارد. اکسیتوسین یک هورمون عصبی است که به ما غریزه ­ی اجتماعی بودن را می­دهد و روابط ما را تقویت کرده و باعث همدلی ما با دیگران می شود. غده هیپوفیز ما این هورمون را به عنوان بخشی از واکنش به موقعیت استرس زا ترشح می کند. هنگامی که اکسیتوسین در مواجه با چالش ترشح می شود، به ما انگیزه می دهد تا جویای حمایت شویم. پس در موقعیت های دشوار زندگی، این هورمون ما را به تکاپو می اندازد تا در میان کسانی باشیم که دوستشان داریم.

بدین ترتیب که وقتی شما تحت استرس به دیگران می‌پیوندید، چه برای جستجوی حمایت و چه برای یاری رساندن به بقیه، هورمون بیشتری رو آزاد می‌کنید، پاسخ بدن شما به استرس سالم تر میشه، و درواقع سریع تر بهبود پیدا می‌کنه حتی این هورمون علاوه بر مغز، بر سیستم قلب و عروق ما نیز تاثیر می گذارد و خاصیت ضد التهاب طبیعی دارد و باعث می شود تا رگ های خونی، آرام و عادی بمانند و جالب تر آن که که قلب ما گیرنده هایی برای این هورمون و به منظور احیاء کردن سلول ها دارد و همه این مزیت ها در نتیجه روابط اجتماعی بوجود می آید.

این که چگونه فکر می کنیم و یا عمل، می تواند واکنش استرس را در بدن ما تغییر بدهد و وقتی انتخاب می کنیم تا استرس را مفید ببینیم، یک مدل زیستی از نوع شجاعت می سازیم و در خودمان نوعی انعطاف پذیری ایجاد می­کنیم.  حالا می توانیم ادعا کنیم که در برابر استرس مهارت پیدا کرده ایم و اگر از دیگران کمک بگیریم و یا آنها را مورد حمایت خود قرار دهیم بهتر می توانیم چالش های زندگی را پشت سر بگذاریم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.